غزه میان خاکستر و خیانت؛ ترامپ بازنده بزرگ میدان
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو به نقل از خبرگزاری رویترز، با شکست کامل طرح صلح پیشنهادی دولت آمریکا و ناتوانی دونالد ترامپ در مهار سیاستهای تهاجمی و توسعهطلبانه رژیم صهیونیستی، نوار غزه به شکلی بیسابقه در آستانه تجزیه و تقسیم عملی قرار گرفته است؛ تحولی نگرانکننده که نهتنها بهمعنای شکست دیپلماسی آمریکایی در منطقه است، بلکه میتواند آتش بحرانهای جدیدی را در خاورمیانه شعلهور سازد.
طبق گزارش منتشرشده توسط رویترز، تلاشها برای بازسازی غزه ـ که قرار بود پس از ماهها جنگ خونین و ویرانگر آغاز شود ـ اکنون بهطرز نگرانکنندهای به مناطقی محدود شده است که تحت کنترل مستقیم نظامیان اسرائیلی قرار دارند. این اقدام، برخلاف روح و متن توافقی است که با میانجیگری مصر و با ضمانت رسمی ایالات متحده آمریکا، کشور های اروپایی و چند کشور عربی منطقه به امضا رسیده بود.
در حالیکه ترامپ در بازگشت مجدد خود به قدرت، تلاش داشت خود را بهعنوان معمار صلح جدید در خاورمیانه معرفی کند، تحولات میدانی در غزه نشان میدهد که این پروژه سیاسی ـ تبلیغاتی با شکست کامل مواجه شده است. منابع دیپلماتیک به رویترز گفتهاند که دولت ترامپ نه تنها نتوانسته در برابر زیادهخواهیهای رژیم صهیونیستی ایستادگی کند، بلکه در بسیاری موارد با سکوت و انفعال خود، زمینه لازم برای نقض تعهدات اسرائیل را نیز فراهم کرده است.
توافقی که در قاهره میان گروههای فلسطینی و نمایندگان دولت اسرائیل با حضور ناظران بینالمللی و با تاکید بر بازسازی، آتشبس دائم و حفظ تمامیت ارضی غزه تنظیم شده بود، اکنون به یک سند بیاثر و فراموششده بدل شده است. اسرائیل بدون توجه به تعهداتش، نهتنها از اجرای مفاد این توافق سر باز زده، بلکه با ایجاد موانع در مسیر ارسال کمکهای بشردوستانه، مسدود کردن گذرگاههای مرزی و ممانعت از ورود مصالح و تجهیزات عمرانی، عملاً برنامه بازسازی را به تعطیلی کشانده است.
آنچه امروز در غزه شاهد آن هستیم، نتیجه مستقیم ناتوانی دولت آمریکا در اعمال فشار سیاسی بر دولت افراطی نتانیاهو است. در حالیکه ترامپ وعده داده بود برای همیشه به جنگها در خاورمیانه پایان دهد و صلح را به منطقه بازگرداند، اکنون با دولتی مواجه هستیم که عملاً به بازیچهای در دست سیاستهای تندروانه و تجاوزکارانه تلآویو بدل شده است.
ترامپ که پیش از این نیز در دوره نخست ریاستجمهوریاش با انتقال سفارت آمریکا به بیتالمقدس و حمایت بیچونوچرا از شهرکسازیهای غیرقانونی در کرانه باختری، عملاً مشروعیت تاریخی خود را نزد افکار عمومی منطقه از دست داده بود، این بار نیز با نادیده گرفتن واقعیتهای میدانی و پافشاری بر یک توافق شکستخورده، بیشتر از همیشه بیاثر و منزوی به نظر میرسد.
رژیم صهیونیستی در هفتههای اخیر با تشدید حملات هدفمند خود به شمال غزه، تخلیه اجباری هزاران خانواده فلسطینی را رقم زده و با استقرار نیروهای ارتش در مناطق حساس، کنترل کامل این بخش از خاک فلسطین را در دست گرفته است. این اقدامات که در تضاد آشکار با قوانین بینالمللی و اصول انسانی قرار دارد، نه تنها با واکنش جدی جامعه جهانی مواجه نشده، بلکه با چراغ سبز تلویحی آمریکا نیز همراه شده است.
تلاش برای تقسیم غزه به دو منطقه متمایز، در واقع بخشی از نقشه قدیمی تلآویو برای تضعیف یکپارچگی سیاسی فلسطینیهاست؛ طرحی که حالا در سایه ضعف آشکار دیپلماسی آمریکایی و ناتوانی شخص ترامپ، بیش از هر زمان دیگری به واقعیت نزدیک شده است. در چنین شرایطی، این مردم غزه هستند که بار دیگر قربانی بلندپروازیهای سیاسی و بازیهای خطرناک سیاستمدران آمریکایی و اروپایی میشوند.
گزارشهای میدانی از غزه حاکی از آن است که زیرساختهای حیاتی این منطقه در پی بمبارانهای مداوم رژیم کودک کش صهیونیستی به شدت آسیب دیده و روند بازسازی حتی در مناطق غیرنظامی نیز با موانع جدی مواجه شده است. بیمارستانها با کمبود تجهیزات و دارو روبهرو هستند، مدارس ویرانشدهاند، و بحران انسانی در حال گسترش است. با اینحال، دولت رژیم صهیونیستی با محدودسازی گسترده ورود کالا و مصالح، عملاً بازسازی را متوقف کرده و در سکوت رسانهای، در حال ترسیم مرزهای جدیدی در غزه است.
آمریکا هیچ اقدامی برای الزام اسرائیل به اجرای تعهداتش انجام نداده و حتی در جلسات پشت درهای بسته، مقامهای آمریکایی از انتقاد مستقیم از تلآویو خودداری میکنند. این در حالی است که طبق مفاد توافق قاهره، آمریکا بهعنوان یکی از تضمینکنندگان اصلی آتشبس، موظف به نظارت بر اجرای کامل مفاد توافق بود.
برخی تحلیلگران معتقدند که ترامپ بیش از آنکه بهدنبال صلح واقعی در منطقه باشد، صرفاً بهدنبال ثبت یک پیروزی صوری برای خود بوده و از ابتدا ارادهای برای ایستادگی در برابر خواستههای دولت افراطی رژیم اهریمنی صهیونیستی نداشته است. این در حالی است که نتانیاهو در تمام ماههای اخیر، نهتنها حاضر به عقبنشینی از سیاستهای توسعهطلبانه خود نشده، بلکه با شدت بیشتری به اجرای نقشههای خود برای اشغال دائمی مناطق فلسطینی ادامه داده است.
اقدامات صهیونیست ها در غزه، از جمله تخریب خانههای مسکونی، هدفگیری زیرساختهای حیاتی، جلوگیری از ورود کمکهای پزشکی و انسانی، و بازداشتهای گسترده، با اصول اولیه حقوق بشر در تضاد است. با اینحال، آمریکا در بیعملی کامل به سر میبرد و هیچ فشاری از سوی متحدان غربی نیز برای توقف این روند اعمال نشده است. این وضعیت، موجی از ناامیدی و خشم را در میان فلسطینیان و بسیاری از ناظران بینالمللی ایجاد کرده است.
ناظران حقوق بشر هشدار دادهاند که ادامه وضعیت کنونی میتواند به یک فاجعه انسانی در ابعادی وسیعتر منجر شود، بهویژه در صورتیکه جامعه جهانی همچنان در برابر اقدامات تلآویو و انفعال دولت آمریکا سکوت کند. نوار غزه اکنون به یکی از آسیبپذیرترین مناطق جهان تبدیل شده، و در غیاب یک فشار جدی بینالمللی، چشماندازی برای توقف این روند وجود ندارد.
مقامات مقاومت فلسطینی نیز بارها اعلام کردهاند که در صورت تداوم این اقدامات، راهی جز مقاومت نمیماند. آنها هشدار دادهاند که تقسیم عملی غزه و تلاش برای ایجاد یک واقعیت جدید سیاسی، میتواند به آغاز دور جدیدی از درگیریها و تنشهای امنیتی منجر شود.
در حالیکه دولت ترامپ در سکوتی سنگین فرو رفته و حاضر به پاسخگویی درباره شکست توافق قاهره نیست، نتانیاهو با حمایت برخی جریانهای تندرو در واشنگتن، به اجرای سناریوی خطرناک خود برای تجزیه تدریجی فلسطین ادامه میدهد. این وضعیت، نشاندهنده عمق بحران سیاست خارجی آمریکا در منطقه و شکست کامل رویکردی است که ترامپ سعی داشت بهعنوان "معامله قرن" معرفی کند.
اکنون، همه نگاهها به واکنش جامعه جهانی دوخته شده است؛ آیا جهان در برابر نقض آشکار تعهدات بینالمللی و شکلگیری یک واقعیت تلخ در غزه سکوت خواهد کرد؟ یا اینکه صدای مظلومیت مردم فلسطین، بالاخره از دیوارهای انکار و بیتفاوتی عبور خواهد کرد؟